Jednym z najpoważniejszych powikłań cukrzycy jest neuropatia cukrzycowa, często związana z niedoborami witamin z grupy B. Dotyka milionów osób, powodując bolesne i wyniszczające objawy. Przyjrzyjmy się zależnościom między tymi schorzeniami oraz najnowszym podejściom terapeutycznym.
Jak podaje International Diabetes Federation (IDF) w raporcie Diabetes Atlas, w Polsce w 2024 r. liczba osób chorujących na cukrzycę wynosiła około 3,1 mln, natomiast osoby z niezdiagnozowaną cukrzycą stanowią 0,5 mln1 . Choroba ta jest natomiast najczęstszą przyczyną występowania polineuropatii, czyli zespołu objawów klinicznych wynikających z uszkodzenia wielu nerwów obwodowych2.
Neuropatia cukrzycowa: przyczyny i objawy
Neuropatia cukrzycowa rozwija się na skutek długotrwale podwyższonego poziomu glukozy we krwi, co prowadzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych i włókien nerwowych. Objawy mogą obejmować drętwienie, mrowienie i uczucie kłucia w dłoniach lub stopach, co może utrudniać codzienne funkcjonowanie, nawet gdy mowa o tak prozaicznych czynnościach jak chodzenie, trzymanie przed3 miotów czy spanie3. Ból neuropatyczny towarzyszy około połowie pacjentów z neuropatią cukrzycową, często znacznie obniżając jakość życia4, co może prowadzić do depresji5.
Według badania nt. świadomości neuropatii przeprowadzonego w kwietniu 2024 r. przez Agencję Badań Rynku i Opinii SW Research 60 proc. ankietowanych jest zdania, że chorujący mogą doświadczać trudności emocjonalnych6. Rozpoznanie neuropatii nie zawsze jest łatwe, ponieważ pacjenci mogą postrzegać objawy jako subiektywne odczucia lub wiązać ich występowanie z innymi chorobami. Niestety nawet 50 proc. chorych na cukrzycę może nawet nie zauważać objawów neuropatii7.
Według statystyk w Polsce na niedobory witamin z grupy B narażona jest co 5. osoba8. Niedobory tych witamin mogą prowadzić do pogłębienia objawów neuropatii cukrzycowej. Na przykład, niedobór witaminy B12, często spotykany u pacjentów stosujących metforminę, może spowodować degenerację nerwów i pogorszenia funkcji poznawczych9. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne rekomenduje pacjentom diabetologicznym okresowe pomiary stężenia witaminy B12 przy pojawieniu się lub pogorszeniu obja1wów neuropatii10.
Jak postępować w przypadku zaobserwowania objawów neuropatii?
W przypadku podejrzenia neuropatii cukrzycowej najważniejsze jest skonsultowanie się z lekarzem pierwszego kontaktu, który może skierować pacjenta do odpowiedniego specjalisty, takiego jak diabetolog lub neurolog. Ważne jest, aby unikać samo diagnozy i samodzielnego leczenia, ponieważ tylko specjalistyczna ocena i indywidualnie dobrany plan leczenia zapewniają skuteczne zarządzanie chorobą.
Diagnostyka neuropatii cukrzycowej
W gabinecie lekarza rodzinnego ocena pacjenta z cukrzycą pod kątem neuropatii opiera się na zastosowaniu kilku podstamają duże znaczenie w praktyce klinicznej. Badanie odruchów ścięgnistych umożliwia ocenę funkcji nerwów obwodowych i pomaga w identyfikacji wczesnych objawów neuropatii. Test czucia wibracji, wykonywany przy użyciu kamertonu, pozwala wykryć subtelne zaburzenia w odbiorze bodźców wibracyjnych, będące jednym z pierwszych sygnałów uszkodzenia nerwów. Z kolei test monofilamentowy ocenia czucie dotyku, co ma kluczowe znaczenie w profilaktyce powikłań, takich jak owrzodzenia stóp11.
Wczesne rozpoznanie zmian neurologicznych dzięki tym badaniom umożliwia wdrożenie odpowiednich działań profilaktycznych i terapeutycznych, co pozwala lepiej dostosować plan leczenia, poprawić jakość życia pacjentów z cukrzycą i ograniczyć ryzyko poważnych komplikacji, w tym zespołu stopy cukrzycowej.
Wpływ niedoborów witamin z grupy B na neuropatię cukrzycową
Niedobory witamin z grupy B występują powszechnie u osób chorych na cukrzycę. Witaminy B1 (tiamina), B6 (pirydoksyna) i B12 (kobalamina), są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Tiamina (B1) bierze udział w metabolizmie węglowodanów i produkcji energii, pirydoksyna (B6) jest kluczowa dla syntezy neuroprzekaźników, a kobalamina (B12) – dla produkcji mieliny, która otacza i chroni włókna nerwowe.
Lek Neurobion Advance
Przedstawiamy Neurobion Advance – lek przeznaczony do leczenia niedoborów witamin B1, B6 i B12 mogących prowadzić do mieszanej polineuropatii czuciowo ruchowej. Zawiera on:
• Witaminę B1 – aktywator – 100 mg: Dostarcza energii do komórek nerwowych12
• Witaminę B6 – transmiter – 50 mg: Kluczowy przy transmisji sygnałów nerwowych12
• Witaminę B12 – regenerator – 1 mg: Sprzyja regeneracji nerwów i syntezie mieliny12
Neurobion Advance to lek, który pomaga zredukować drętwienie i mrowienie dłoni i stóp oraz leczy pierwotną przyczynę tych objawów, czyli niedobory witamin B1, B6, B12. Neurobion Advance jest przyjmowany w postaci 1 tabletki dziennie.
Zachęcamy wszystkich chorych na cukrzycę, aby NIEZWŁOCZNIE omówili ze swoim lekarzem zaobserwowane uczucie drętwienia, mrowienia lub kłucia dłoni i stóp. Nie pozwól, aby objawy te niekorzystnie wpłynęły na twoje relacje z bliskimi.
Wspólnie możemy podjąć działania mające na celu poprawę zdrowia nerwów.
Skrócona informacja o leku Neurobion Advance
Skład i postać farmaceutyczna: Neurobion Advance, tabletki powlekane. Każda tabletka zawiera 100 mg tiaminy azotanu, 50 mg pirydoksyny chlorowodorku i 1 mg cyjanokobalaminy. Wskazania do stosowania: Produkt leczniczy Neurobion Advance jest wskazany do stosowania u osób dorosłych w celu zapobiegania i leczenia niedoborów witaminy B1, B6 i B12, które w przypadku niedostatecznego spożycia, zaburzeń wchłaniania, zwiększonej utraty lub zwiększonego zapotrzebowania mogą powodować mieszaną polineuropatię czuciowo-ruchową. Podmiot odpowiedzialny: P&G Health Germany GmbH, Sulzbacher Strasse 40, 65824 Schwalbach am Taunus, Niemcy. Opracowano na podstawie ChPL z dnia 18/12/2023 r. (MAT-PL-NEUROBION-22-000004) MATPL-NEUROBION-25-000034.
1 Andrew J.M. Boulton; Management of Diabetic Peripheral Neuropathy. (v1.0) IDF_ Atlas_11th_Edition_20 25 (v1.0) 2. Alvarez (v1.0) Waśkiewicz 2010 – WOBASZ Project_Poland (v1.0) https://diabetesatlas.org/data-by-location/country/ poland/
2 Antczak J., Araszkiewicz A., Babicki M., Mastalerz-Migas A., Rejdak K., & Słowik A. (2025, 8 maja). Zasady diagnostyki i leczenia neuropatii. Lekarz POZ. Źródło: LPOZ 4/2024. Dostępne online: https://www.termedia.pl/ poz/Zasady-diagnostyki-i-leczenia-neuro patii%2C61793.html
3 Uniwersytet Zdrowia. (ź.d.). Jak skutecznie leczyć neuropatię cukrzycową? Zalecenia ekspertów Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Pobrane z https://www. uniwersytetzdrowia.pl/aktualnosci/84-jakskutecznie-leczyc-neuropatie-cukrzycowazalecenia-ekspertow-amerykanskiego-towa rzystwa-diabetologicznego.html
4 Antczak J., Araszkiewicz A., Babicki M., Mastalerz-Migas A., Rejdak K., & Słowik A. (2025, 8 maja). Zasady diagnostyki i leczenia neuropatii. Lekarz POZ. Źródło: LPOZ 4/2024. Dostępne online: https://www.termedia. pl/poz/Zasady-diagnostyki-i-leczenia-neuro patii%2C61793.html
5 Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. (2025). Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą – 2025. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Current Topics in Diabetes, 5(1). https://www.ptdiab. pl/zalecenia-ptd/zalecenia-kliniczne-dotycza ce-postepowania-u-osob-z-cukrzyca-2025
6 Badanie dot. świadomości wystąpienia neuro patii, przeprowadzone przez SW Research na grupie 427 Polaków w wieku powyżej 40. roku życia, kwiecień 2024.
7 Andrew J.M. Boulton, et al. Diabetes Care, 2005; 28 (4): 956–962.
8 Badanie na reprezentatywnej próbie całej polskiej populacji w wieku 20-74 lata w latach 2003-2005 wykazało, że zalecanego poziomu spożycia nie osiągnięto w 26% dla witaminy B6 i 42% dla witaminy B12 (Waśkiewicz i in. 2010).
9 Gumprecht J, Długaszek M, Niemczyk A et al. Is it necessary to be afraid of vitamin B12 deficiency during metformin treatment? Clin Diabetol 2016; 5, 6: 195–198. DOI: 10.5603/ DK.2016.0033.
10 Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. (2025). Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą – 2025. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Current Topics in Diabetes, 5(1). https://www. ptdiab.pl/zalecenia-ptd/zalecenia-klinicznedotyczace-postepowania-u-osob-z-cukrzyca2025
11 Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. (2025). Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą – 2025. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Current Topics in Diabetes, 5(1). https://www. ptdiab.pl/zalecenia-ptd/zalecenia-klinicznedotyczace-postepowania-u-osob-z-cukrzyca2025
12 Calderón-Ospina et al. (2019). CNS neuroscience & therapeutics, 26(1), 5-13.
Artykuł powstał we współpracy z Procter & Gamble
To jest lek.
Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne.
W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
