W czasach, kiedy do pomiarów cukru służyły pacjentom glukometry, można było wyróżnić dwie grupy diabetyków – takich, którzy w czasie świąt używali go częściej niż zwykle, i takich, którzy robili sobie wolne od pomiarów. W dobie CGMów, kiedy na ramieniu nosimy przez kolejne dni ten sam sensor, okresy świąteczne przestały być „białymi plamami” w dzienniczkach samokontroli. Co możemy zrobić, żeby cukry, jakie w tych dniach będą nam się automatycznie zapisywały w aplikacji systemu, były jak najbliższe normy?
Kontrola glikemii to codzienność dla osób z cukrzycą, od której nie świątecznej przerwy. Warto patrzeć na wskazania sensora, jak na drogowskaz, który podpowiada nam, co w danej sytuacji powinniśmy zrobić. Te podpowiedzi są szczególnie cenne w takich okresach roku jak święta, kiedy zmienia się nieco nasz rytm dnia, a już na pewno zmienia się menu. Sięgamy po potrawy, których na co dzień nie jemy, część z nich jest lekka i jarska, część bogata w cukry i tłuszcze. Pacjenci z cukrzycą często doświadczają w tym okresie roku stresu, bo z jednej strony nie chcą rezygnować z potraw, na które niekiedy czekali cały rok, a z drugiej martwią się o swoje zdrowie. Ich bliscy także często nie szczędzą uwag i komentują zarówno wybory jedzeniowe, jak i sygnały alarmowe świadczące o nieprawidłowych cukrach. Jak zatem zaplanować okołoświąteczną samokontrolę, aby zadbać o prawidłowe cukry i dobre samopoczucie psychiczne?
Powtórka ze strzałek trendu
CGM to znacznie więcej niż glukometr, ponieważ informuje nas nie tylko o punktowej glikemii, ale też wskazuje, jak zmienia się ona w czasie. Dzięki temu jesteśmy w stanie przewidzieć, co będzie działo się z glikemią w najbliższej przyszłości. Ale strzałka trendu to:
• Strzałka pionowo w górę = wzrost o ponad 2 mg/dl na minutę, czyli ponad 30 mg/dl w ciągu 15 minut. Warto zastanowić się nad aktualnie aktywną w organizmie insuliną, która ewentualnie zastopuje gwałtownie narastającą glikemię.
• Strzałka pochyła w górę = glikemia rośnie o wartość 1-2 mg/dl na minutę, czyli o około 15-30 mg/dl w ciągu 15 minut
• Strzałka pozioma = glikemia jest stabilna.
• Strzałka pochyła w dół = umiarkowany spadek glikemii = glikemia obniża się o wartość 1-2 mg/dl na minutę czyli około 15-30 mg/dl w ciągu 15 minut. Zaleca się zmniejszenie dawki insuliny (bolus i dawka korekcyjna) o 10 %.
• Strzałka pionowo w dół = glikemia obniża się gwałtownie = spadek o ponad 2 mg/dl na minutę czyli ponad 30 mg/dl w ciągu 15 minut. Zaleca się zmniejszenie dawki insuliny (bolus i dawka korekcyjna) o 20 %. Warto rozważyć dodatkową porcję węglowodanów. Przeanalizuj co mogło być przyczyną nagłego spadku stężenia glikemii.
Na szybko rosnący oraz na szybko obniżający się cukier warto zareagować z wyprzedzeniem. Dzięki temu można uniknąć wartości glikemii znacznie odbiegających od normy. Ale przede wszystkim warto pamiętać, że strzałka trendu niesie ze sobą informację, którą należy wykorzystać przy podejmowaniu świadomych decyzji terapeutycznych.
Jak się kontrolować i nie stresować?
Kontrola cukrów, a przede wszystkim nieprawidłowe wyniki są dla pacjentów źródłem stresu. Niektórzy wstydzą się przecukrzeń przed rodziną, inni mają poczucie winy, że ich cukry nie są w tym wyjątkowym czasie idealne. Idealne być nie muszą, ale ważne, żebyśmy mieli nad nimi pewną kontrolę. Na czas świąt można wyłączyć alarmy informujące o hiperglikemii, albo chociaż zrezygnować z alarmu dźwiękowego na rzecz wibracji. Wówczas kontrola cukrzycy przy świątecznym stole będzie bardzo dyskretna.
Jak jeszcze możesz przygotować się na nadchodzące święta:
Mimo wszystko planuj posiłki, komponuj je tak by zawierały nie tylko węglowodany, ale też białko i tłuszcze. Dzięki temu poposiłkowy wzrost glikemii będzie spowolniony Pamiętaj, że na świątecznym stole potraw zazwyczaj jest dużo, dlatego nakładaj sobie niewielkie porcje – możesz wszystkiego skosztować, ale nie zjadać kilku pełnowymiarowych posiłków.
Korzystaj z niecodziennych, świątecznych smaków, takich jak schab ze śliwką czy pieczony indyk, a odpuszczaj to, co i tak zjadasz na co dzień (pieczywo, ziemniaki). Każdego dnia zaplanuj długi spacer. Grudniowe wieczorne spacery mają swoją magię, ale też poprawiają metabolizm, samopoczucie i sen.
Redakcja
To jest wyrób medyczny. Używaj zgodnie z instrukcją stosowania lub etykietą.
