Refundacja systemów do ciągłego monitorowania glikemii jest uzależniona od sposobu leczenia cukrzycy. Obecnie ze współfinansowanych przez NFZ sensorów mogą korzystać przede wszystkim pacjenci, którzy stosują intensywną insulinoterapią, czyli co najmniej 3 razy dziennie podają insulinę oraz ci, którzy korzystają z pompy insulinowej.
Ma to oczywiście swoje uzasadnienie. Jednym z głównych zadań CGM-ów jest ochrona przed hipoglikemią, a to przede wszystkim pacjenci leczenia intensywnie insuliną są narażeni na nadmierne spadki cukru. Jednak ciągły monitoring glikemii to coś więcej niż zabezpieczenie przed nieprawidłowymi glikemiami. To narzędzie, które pozwala lepiej zrozumieć chorobę i własny organizm. Wiele argumentów przemawia za tym, by dostęp do refundowanych sensorów był szerszy.
Sensor przy jednym wstrzyknięciu insuliny
Insulina to lek silnie obniżający stężenie glukozy we krwi, niezależnie od tego czy jest podawana raz, czy kilka razy dziennie. Innymi słowy, pacjenci na jednym wstrzyknięciu insuliny także są narażeni na ryzyko niedocukrzeń, choć oczywiście jest ono mniejsze niż przy intensywnej insulinoterapii. Ciągłe monitorowanie glikemii może być szczególnie korzystne przy wprowadzaniu do leczenia insuliny.
Zarówno pacjenci, jak i lekarze nieraz boją się tego kroku, szczególnie gdy terapia dotyczy osób starszych. Zabezpieczenie tej zmiany sensorem ma szereg korzyści. Sensor znacznie ułatwia ustalenie dawki insuliny bazowej, której zadaniem jest „trzymanie” glikemii w ryzach przez całą dobę. Od insuliny bazowej oczekuje się też, że zabezpieczy cukier poranny nie powodując w nocy niedocukrzeń. Wskazania sensora, a także wykresy glikemii, na których dokładnie widać jej wzrosty i spadki, są bardzo pomocne w doborze dawki leku.
U części pacjentów stosujących jedno wstrzyknięcie insuliny występują wahania glikemii. Tutaj korzystanie z sensora także pozwala stwierdzić, czy wynikają one np. z błędów dietetycznych czy raczej są świadczą o zbyt małej dawce leku.
Edukacyjna rola sensora
Nosząc na ramieniu sensor do ciągłego monitorowania glikemii diabetyk widzi w czasie rzeczywistym, jak na glikemię wpływa:
• konkretny posiłek (ilość węglowodanów, rodzaj, kolejność jedzenia),
• wysiłek fizyczny,
• alkohol,
• stres, brak snu.
Ma to ogromną wartość edukacyjną. Pacjent niemal na każdym kroku przekonuje się, że ma realny wpływ na glikemię. Że to od tego, co zje i jak spędza popołudnie w dużej mierze zależy jego cukier. Że niewinna, nadprogramowa przekąska po obiedzie może niebezpiecznie „wybić cukier”. Ale jeśli prowadza prozdrowotne nawyki, np. dłuższy spacer przed kolacją, obserwuje pozytywny efekt na wykresie tego samego dnia. To ma też działanie motywujące. Nie czekamy 3 miesiące na wynika badania hemoglobiny glikowanej, żeby się przekonać, że podejmowane wysiłki przynoszą spodziewany efekt, widzimy to „na bieżąco”. Mówiąc o edukacyjnej roli sensora warto wspomnieć o danych, których nie uzyskamy z żadnego innego źródła. Chodzi mianowicie o:
• time in range (TIR) – procent czasu w docelowym zakresi
• czas w hipoglikemii i hiperglikemii
• zmienność glikemi
Jak wiadomo, hemoglobina w normie nie daje gwarancji stabilnych glikemii. Nadal jest to badanie o dużej wartości, niemniej korzystając nowych technologii warto na wynik hemoglobiny nałożyć także dane z sensora, aby uzyskać pełen obraz zmienności glikemii.
Czasowe korzystanie z sensora
Pacjenci z mniejszym ryzykiem niedocukrzeń nie muszą stosować ciągłego monitoringu glikemii regularnie. Eksperci podkreślają, że wystarczy czasowy monitoring, np. przed wizytą kontrolną u diabetologa, w momencie zmiany diety czy wprowadzania znaczącej zmiany w leczeniu, aby już odnieść z niego duże korzyści. Bez wątpienia narzędzie to idealnie sprawdzi się też u pacjentów ze świeżo rozpoznaną cukrzycą. W momencie diagnozy wiele osób jest zmotywowanych do leczenia i do zawalczenia o swoje zdrowie. Dane z sensora pozwalają lepiej zrozumieć, jak zarządzać cukrzycą na co dzień. Coraz więcej badań pokazuje, że krótkoterminowe stosowanie CGM (np. 10-14 dni co kilka miesięcy) u pacjentów stosujących leki doustne lub tylko insulinę bazową:
• poprawia TIR,
• zwiększa świadomość choroby,
• zmniejsza ryzyko epizodów hipoglikemii.
Dlatego zaleca się czasowe stosowanie CGM-ów:
• np. na 2 tygodnie przed wizytą diabetologiczną,
• w okresie zmian w terapii,
• przy gorszym samopoczuciu, np. utrzymującej się senności, zmęczeniu, przy edukacji dietetycznej.
Marta Kotowska
To jest wyrób medyczny. Używaj zgodnie z instrukcją stosowania lub etykietą
