Ciągły monitoring glikemii, taki jak FreeStyle Libre 2 sprawdza się przez cały rok, ale zimną ma dodatkowe atuty. Samokontrola z sensorem na ramieniu nie wymaga zdejmowania rękawiczek i pobierania kropli krwi do badania z zziębniętych dłoni. Docenią to nie tylko amatorzy sportów zimowych, ale i zażywający zimowych spacerów seniorzy. Jedynym pytaniem pozostaje, czy niskie temperatury mogą mieć wpływ na pracę sensora.
FreeStyle Libre 2 mierzy glukozę w płynie śródmiąższowym dzięki sensorowi umieszczonemu pod skórą. Zimowe temperatury mogą mieć wpływ zarówno na organizm, jak i na sam sensor oraz czytnik lub telefon. Niska temperatura powoduje zwężanie naczyń krwionośnych co spowalnia przepływ płynu śródtkankowego, z którego CGM odczytuje glukozę. To może powodować:
• niewielkie opóźnienie odczytów względem rzeczywistej glikemii,
• nieznacznie zaniżone wartości w porównaniu do pomiaru z krwi kapilarnej,
• większą zmienność glikemii i częstsze ostrzeżenia o słabym sygnale.
Dodatkowo zimne kończyny mogą zwiększyć różnice między wskazaniami sensora a wynikiem z glukometru, jeśli chcielibyśmy porównać pomiary z tych dwóch urządzeń.
Wyzwaniem dla sensora mogą być także znaczne wahania temperatur np. przy wejściu do ciepłego pomieszczania po dłuższym przebywaniu na zewnątrz, w minusowej temperaturze. Następuje wtedy szybkie rozszerzenie naczyń krwionośnych, co może powodować chwilowe wahania glikemii lub zawyżanie wyniku. Warto o tym pamiętać i przy nagłych, znaczących zmianach temperatury odczekać chwilę, zanim zaczniemy podejmować decyzje terapeutyczne na bazie odczytów sensora. W takich sytuacjach bardziej niż na sam wynik pomiaru warto zwracać uwagę na trend glikemii.
Skóra zimną
Zimą skóra staje się bardziej sucha i skłonna do podrażnień. Nie służą jej zarówno wahania temperatur, jak i centralne ogrzewanie oraz warstwy ubrań, które na siebie nakładamy. Wiele osób przy niskich temperaturach zauważa u siebie większą skłonność do reakcji alergicznych na klej mocujący sensor. Dlatego należy pamiętać o należytej pielęgnacji skóry przedzałożeniem sensora oraz o rotacji miejsc jego zakładania. Skórę zimą trzeba regularnie nawilżać i natłuszczać, choć oczywiście przed aplikacją nowego sensora musi ona być oczyszczona i odtłuszczona.
Ubrania z długim rękawem, często nakładane warstwowo z jednej strony chronią sensor przed wyrwaniem, a z drugiej zwiększają ryzyko jego utraty wraz ze zdejmowaniem kolejnych warstw. Dlatego zimą, podobnie jak i latem, dobrze jest zabezpieczyć sensor dodatkowym plastrem.
Narty i snowboard pod ochroną sensora
Sporty zimowe, którym z upodobaniem oddają się dzieci, młodzież i dorośli z cukrzycą rządzą się swoimi prawami. Same narty czy snowboard to na tyle intensywne aktywności, że zwiększają ryzyko hipoglikemii, a dodatkowo niedocukrzeniom sprzyjają niskie temperatury, ponieważ organizm traci energię na utrzymanie stałej ciepłoty. W takiej sytuacji sensor na ramieniu to naprawdę idealne rozwiązanie, które bardzo poprawia bezpieczeństwo sportów zimowych, a przez to i samopoczucie diabetyka. Warto w tym czasie ustawić alarmy na nieco wyższy zakres, ponieważ glikemia może zmieniać się dynamicznie, a także podgłośnić sygnał alarmu, aby mieć pewność, że go usłyszymy.
Zimą, a już w szczególności podczas wyjazdów na narty, mamy ochotę na inne, bardziej treściwe jedzenie. Nie ma w tym nic złego, ale większa niż zwykle aktywność fizyczna połączona z większą niż zwykle podażą węglowodanów może prowadzić do częstszych wahań glikemii. W tej sytuacji tym bardziej przydaje się sensor, który alarmuje o nieprawidłowościach także w nocy, a trzeba pamiętać, że po intensywnym wysiłku ryzyko do niedocukrzenia w nocy jest znacznie wyższe z powodu wyczerpanych przez aktywność zapasów glikogenu w mięśniach i wątrobie.
Pamiętaj:
• Nie wychodź na stok bez zapasu węglowodanów prostych, które będziesz mógł użyć w razie niedocukrzenia. Idealnie sprawdzi się glukoza w żelu, która jest poręczna i łatwa do spożycia nawet w grubych rękawiczkach.
• Sporty zimowe i aktywność na mrozie przyspieszają wahania glikemii i wprowadzają opóźnienia między glukozą we krwi a płynem śródmiąższowym. Miej to na uwadze podejmując decyzje o dawkach insuliny na posiłek lub na korektę.
• Zimno skraca żywotność baterii w czytniku i telefonie oraz może zaburzać łączność Bluetooth. Dlatego zwracaj uwagę nie tylko na odpowiednie zabezpieczenie sensora ale także i telefonu. Jeśli czekają Cię długie godziny na świeżym powietrzu upewnij się co do żywotności baterii w Twoim telefonie.
• Miej pod ręką glukometr. Jesli odczyty z sensora budzą Twoje wątpliwości, bo np. nie odpowiadają Twojemu samopoczuciu, zawsze dodatkowo skontroluj cukier glukometrem.
Martyna Kalita
To jest wyrób medyczny. Używaj zgodnie z instrukcją stosowania lub etykietą.
