Znaczenie prawidłowego dawkowania insuliny

Najnowszy raport WHO na temat cukrzycy. Przybywa chorych!
11 kwietnia 2016
Światowy Dzień Zdrowia „O cukrzycy słów kilka…”
14 kwietnia 2016

Znaczenie prawidłowego dawkowania insuliny

Insulinoterapia – czyli podskórne podawanie insuliny jest jedyną możliwą metodą leczenia u pacjentów z cukrzycą typu 1, a w cukrzycy typu 2 staje się konieczna, gdy stosowanie diety i maksymalnych dawek leków obniżających stężenie glukozy zaczyna być nieskuteczne

Szacuje się, że około 20 proc. pacjentów z cukrzycą typu 2 leczonych jest insuliną. Odpowiednia insulinoterapia umożliwia uzyskania prawidłowej kontroli glikemii. Pozwala zmniejszyć wartość hemoglobiny glikowanej (HbA1c – parametr odzwierciedlający średnie stężenie glukozy we krwi w okresie około trzech miesięcy poprzedzających pomiar), poprawić samopoczucie przez ustąpienie objawów hiperglikemii (wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, senność), zapobiegać chorobom małych i dużych naczyń krwionośnych. Obecnie zaleca się wczesne rozpoczynanie leczenia insuliną. Istnieją sytuacje, w których konieczne jest wdrożenie insulinoterapii tuż po rozpoznaniu cukrzycy typu 2 (towarzysząca infekcja, znaczna hiperglikemia) lub zastosowanie jej tylko na jakiś czas (zabieg chirurgiczny, ciąża). Odpowiednia insulinoterapia stanowi najskuteczniejszą metodę obniżania stężenia glukozy we krwi.

Czy leczenie insuliną jest skomplikowane?

Insulinę podajemy za pomocą wstrzykiwaczy, tak zwanych penów. Wstrzykiwacz musi być dopasowany do insuliny. Peny są wygodne i proste w użyciu. Do każdej iniekcji należy wymienić igłę. Zapewni to ochronę przed rozwojem stanu zapalnego i przebudowy tkanki podskórnej. Prawidłowa absorpcja insuliny umożliwia oczekiwane działanie leku. Insulinoterapia może okazać się najlepszym (lub jedynym możliwym) sposobem dobrego wyrównania cukrzycy. Zwykle leczenie zaczyna się od 1 iniekcji insuliny bazalnej w godzinach wieczornych. Stosuje się insuliny o przedłużonym czasie działania: szczytową insulinę izofanową NPH lub bezszczytowy analog długodziałający. Zadaniem insuliny bazalnej podawanej wieczorem jest hamowanie nocnej wątrobowej produkcji glukozy i zabezpieczenie przed hiperglikemią w godzinach rannych. Insulina NPH nie zawsze spełnia tę funkcję, a zwiększenie dawki, ze względu na szczyt działania, skutkuje nocną hipoglikemią (zbyt niskim < 70mg/dl poziomem glukozy). W takich sytuacjach lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie bezszczytowego analogu długo działającego podawanego zawsze raz na dobę. Gwarantuje on lepsze wyrównanie cukrzycy oraz zmniejsza ryzyko hipoglikemii. Dodatkowo analogi długodziałające dostępne są w jednorazowych penach, co ułatwia insulinoterapię, zapewnia stabilność preparatu insuliny oraz higienę podczas iniekcji. Z czasem, gdy wskazana jest intensyfikacja leczenia podaje się również dawki insuliny doposiłkowej. Może to być insulina ludzka – krótko działająca lub analog szybko działający. Początkowo jedynie do posiłku, po którym glikemia jest największa, następnie do każdego głównego posiłku. Insuliny krótko działające wskazane są raczej u osób o stałym rytmie dnia i stałych porach posiłków z obowiązkowymi przekąskami między głównymi posiłkami. U osób aktywnych zawodowo, o zmiennym apetycie, różnej aktywności fizycznej i różnych porach posiłków, zmagających się dodatkowo z nadwagą czy otyłością, bardziej wskazane są analogi szybko działające.

Jakie są korzyści z właściwego dawkowania insuliny?

Przy indywidualnie dobranej insulinoterapii i określeniu konkretnych celów leczenia (poziomy glikemii przed, po posiłkach, przed snem i w nocy, wartość HbA1c) nie ma powodu, żeby nie stosować się do zaleceń lekarza, opóźniać lub wcale nie intensyfikować leczenia, pomimo udzielonych podczas wizyty wskazówek, profilaktycznie zmniejszać zalecane dawki insuliny w celach oszczędnościowych lub z lęku przed hipoglikemią. Osiągnięcie celów leczenia cukrzycy poprzez właściwą, nowoczesną insulinoterapię (analogi szybko i długo działające) gwarantuje dodatkowo brak lub opóźnienie wystąpienia przewlekłych powikłań cukrzycy, zapewnia większy komfort życia oraz utrzymanie odpowiedniej masy ciała. Suma dziennej dawki analogu długo działającego i szybko działającego jest mniejsza w stosunku do insulin krótko działających i NPH. Nowoczesne leczenie jest więc często korzystne nie tylko ze względu na mniejsze ryzyko wystąpienia hipoglikemii ale też mniejszą hiperinsulinemię (zbyt wysoki poziom insuliny we krwi), co pozwala z powodzeniem kontrolować masę ciała. Nieuzasadnione jest więc zmniejszanie zalecanych przez lekarza dawek insuliny (szczególnie jeżeli chodzi o analogi), gdyż skutkuje to tylko i wyłącznie pogorszeniem kontroli glikemii, wzrostem insulinooporności i w konsekwencji koniecznością zwiększenia dawek insuliny ponad proponowane na samym początku.

Dr Małgorzata Wajda-Cuszlag
pediatra, diabetolog
Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie

Patronem merytorycznym tekstu jest firma Sanofi

Artykuł ukazał się również w kwietniowym numerze „Biuletynu Informacyjnego Cukrzyca”

« Strona główna

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *