Cukrzyca, czyli co każdy z nas powinien wiedzieć
8 grudnia 2015
Edukacja w cukrzycy
15 grudnia 2015

Lecząc cukrzycę nie zapominaj o wątrobie

Liczba chorych na cukrzycę stanowi ponad 6% populacji osób dorosłych w Polsce.

Międzynarodowe prognozy przewidują, że w 2025 r. liczba cukrzyków w Unii Europejskiej może przekroczyć 10% całkowitej populacji państw członkowskich. 90-95% diabetyków cierpi na cukrzycę typu 2, w którą wpisana jest insulinooporność i względny niedobór insuliny. Zaburzenia te stanowią również podłoże do rozwoju niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby będącej najczęstszą chorobą wątroby u osób chorych na cukrzycę.

Nawet połowa cukrzyków może mieć marskość wątroby
Choroby wątroby są ważną przyczyną śmierci u osób chorych na cukrzycę typu 2, a z kolei cukrzyca staje się najczęstszą przyczyną przewlekłych chorób wątroby. Nieokreślona marskość wątroby zwana marskością kryptogenną wywoływana jest najczęściej przez hepatologiczne powikłania cukrzycy i stanowi obecnie 3. najczęstsze wskazanie do transplantacji wątroby w Stanach Zjednoczonych. Badania wskazują, że nawet u połowy osób chorych na cukrzycę rozpoznawana jest marskość wątroby, a u 1/8 cukrzyków to właśnie ona jest przyczyną zgonu. U diabetyków obserwuje się pełne spektrum nieprawidłowości wątrobowych od łagodnego stłuszczenia prostego poprzez postępujące stłuszczeniowe zapalenie wątroby aż do marskości i raka wątroby.

Choroby wątroby zwykle nie dają żadnych objawów
Należy pamiętać, że diabetycy znajdują się w grupie ryzyka chorób wątroby. Co ważne, jeśli cukrzycy towarzyszą objawy zespołu metabolicznego takie jak: otyłość, wysokie ciśnienie, wysoki poziom cholesterolu – ryzyko to jest zwielokrotnione. Choroby wątroby zwykle w początkowej fazie nie dają żadnych objawów, a dowiadujemy się o nich stwierdzając nieprawidłowości w rutynowych badaniach krwi lub USG jamy brzusznej. Ważna jest czujność diagnostyczna i świadomość bardzo częstego współistnienia cukrzycy i problemów wątrobowych. Poszerzanie rutynowych badań o enzymy wątrobowe może zapobiec sytuacji w której pierwszym sygnałem choroby wątroby są objawy marskości wątroby takie jak wodobrzusze, skłonność do  krwawień, krwawienie z żylaków przełyku, żółtaczka lub encefalopatia wątrobowa. Jeśli wyniki badań enzymów wątrobowych lub wynik USG są nieprawidłowe, konieczna jest wizyta u hepatologa.

Jak zadbać o wątrobę?
Lekarze wskazują, że osoby chore na cukrzycę statystycznie częściej cierpią na stłuszczeniową chorobę wątroby ale także zachodzi zależność odwrotna – osoby cierpiące na stłuszczenie wątroby częściej zapadają na cukrzycę. Powoduje to, że zmiana trybu życia u tych dwóch grup pacjentów w dużej mierze powinna przebiegać podobnie. Kluczowym zaleceniem jest trwałe zmniejszenie masy ciała poprzez wprowadzenie diet, opartych na niskim indeksie glikemicznym, niskokalorycznych takich, aby utrata masy ciała nie przekraczała 1-2 kg na miesiąc. Badania wskazują, że już 5-procentowa redukcja masy ciała wystarcza do zmniejszenia stłuszczenia wątroby i obniżenia aktywności enzymów wątrobowych. Niejednokrotnie utrzymanie obniżonej masy ciała jest trudniejsze niż sam proces chudnięcia. Należy unikać diet niskotłuszczowych, niektórzy lekarze zalecają dietę śródziemnomorską (bogatą w złożone węglowodany, i jednonienasycone kwasy tłuszczowe). Ponadto ważnym elementem jest regularna aktywność fizyczna, optymalnie wysiłek aerobowy przez minimum 30 min. Oczywistym jest ograniczenie spożywania alkoholu, który jest toksyczny dla wątroby i niewskazany w cukrzycy. Specjalista hepatolog może również zalecić dodatkowe leki zmniejszające nasilenie zapalenia wątroby i przez to opóźniając czas wystąpienia marskości wątroby. Terapia osób cierpiących na cukrzycę i choroby wątroby powinna uwzględniać również zdecydowanie zwiększone ryzyko innych chorób towarzyszących, szczególnie chorób układu sercowo-naczyniowego. Leczenie cukrzycy u osób z chorobami wątroby przebiega najczęściej w ten sam sposób jak u cukrzyków ze zdrową wątrobą.

Warto pamiętać, że cukrzycy towarzyszy szereg chorób współistniejących, wymagających specjalistycznego leczenia. Wczesne wykrycie choroby wątroby i jej leczenie pozwala poprawić komfort życia i zapobiec hepatologicznym powikłaniom cukrzycy.

dr Jan Gietka
hepatolog, Poradnia Chorób Wątroby Hepatolodzy

« Strona główna

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *