Plakat i hasło na Światowy Dzień Walki z Cukrzycą 2015
5 października 2015
Proste sposoby określające wydolność narządu słuchu
7 października 2015

Bezpieczna insulinoterapia

Insulinoterapia czyli podskórne podawanie dawek insuliny jest jedyną metodą leczenia pacjentów z cukrzycą typu 1, a u pacjentów z cukrzycą typu 2 ze względu na narastające zaburzenia wydzielania insuliny przez komórki beta staje się, po wielu latach stosowania leków doustnych, jedynym sposobem uzyskania dobrych stężeń cukru w surowicy krwi.

Warto również pamiętać, że istnieją  takie  sytuacje medyczne, kiedy lekarz zaproponuje w cukrzycy typu 2 oraz innych  typach cukrzycy szybkie rozpoczęcie  leczenia insuliną. Ma to miejsce  np.  w ciąży, w cukrzycy typu LADA, w cukrzycy skojarzonej z mukowiscydozą, czy wręcz na życzenie pacjenta. Włączenie  insulin do leczenia może być ponadto zastosowane  w krótkich okresach (czasowo), z następczym powrotem do poprzedniej metody leczenia: na przykład w sytuacji infekcji, zabiegu chirurgicznego, udaru mózgu lub zawału serca.

Obecnie dysponując różnymi preparatami insulin lekarz może dobrać ten najbardziej odpowiedni, biorąc pod uwagę kwestie zdrowotne oraz sytuację zyciową  pacjenta. Na rynku pojawia się kolejna insulina, tak zwany biosymilar analogu długodziałającego. Termin biosymilar jest określeniem substancji biopodobnej. Co to oznacza? Lek biopodobny  to biologiczny produkt leczniczy, który jest zbliżony  do leku oryginalnego. Nie jest to jednak generyk, który jest odpowiednikiem leku syntetycznego o małej cząsteczce i prostej strukturze chemicznej. Produkt biopodobny jest produktem biologicznym wytwarzanym przez organizm żywy lub pochodzącym z organizmu żywego, który zwykle różni się składem oraz może wywołać inne reakcje organizmu. Nie jest identyczny z oryginalnym produktem biologicznym, dlatego każda  zmiana na nowy preparat musi wiązać się ze wzmożoną samokontrolą cukrów i obserwacją reakcji pacjenta.

Rodzaj  preparatu  insuliny oraz schemat podawania  dobiera się dla każdego pacjenta indywidualnie w trakcie wizyty u diabetologa. Ostateczną decyzję o zamianie preparatu podejmuje lekarz po rozmowie z pacjentem i analizie jego historii choroby. Leczenie insuliną  u pacjenta z cukrzycą typu 2 rozpoczyna się najczęściej  od  prostej  metody  podawania leku w jednym wstrzyknięciu,  raz na dobę.Są to najczęściej insuliny  o przedłużonym czasie działania (tak zwana insulina bazowa): izofanowa  NPH lub analog długodziałający:

– podawane  wieczorem   jeśli glikemie są  podwyższone  rano,
– podawane  rano jeśli glikemie są  podwyższone w  ciągu dnia.

Stosowanie mieszanek insulinowych początkowo raz na dobę w zależności od wartości cukrów (patrz sugestie powyżej), a następnie dwukrotnie w ciągu doby (rano i wieczorem) jest jedną z metod leczenia, która wiąże się jednak z koniecznością ścisłego przestrzegania harmonogramu posiłków oraz  mniejszą swobodą.

Następnie w celu uzyskania lepszych efektów leczenia  różnych typów cukrzycy intensyfikuje się metody podawania insulin za pomocą wielokrotnych wstrzyknięć. Polega to na podawaniu dawki insuliny  podstawowej tak zwanej bazowej,  raz lub dwa razy  na dobę w zależności od wybranego preparatu oraz insulin krótko działających/analogów szybko działających podawanych do głównych posiłków.

Bezpieczeństwo leczenia to między innymi wykonywanie w prawidłowy sposób iniekcji insulin za  pomocą odpowiednich wstrzykiwaczy dobranych do danego preparatu insuliny. Warto przypomnieć, że wkłady zawierające insulinę danego producenta powinny być stosowane wyłącznie we wstrzykiwaczach wielokrotnego użytku, które są przeznaczone do stosowania z wkładami dla insulin tego producenta i nie powinny być stosowane w innych wstrzykiwaczach  wielokrotnego użytku, ponieważ dokładność podawania dawek insuliny nie została ustalona dla innych wstrzykiwaczy. Dokonywanie takich zamian i prób może wiązać się z nieprawidłowym dawkowaniem insulin.  Należy zawsze sprawdzić etykietę insuliny przed wykonaniem każdego wstrzyknięcia, w celu uniknięcia błędu – wiem, jaką insulinę będę podawać podskórnie oraz zawsze przed podaniem skontroluję nastawioną dawkę.  Dostępne są różnego typu wstrzykiwacze między innymi wielorazowe z rodziny STAR czyli ClikSTAR lub JuniorSTAR /z myślą o najmłodszych diabetykach/ oraz z tej samej rodziny, tzw. jednorazowe, gotowe do użycia, usuwane po wykorzystaniu całej zawartości insuliny. Są one bardzo wygodne i proste w użyciu, również  w trakcie podróży i spełniają standardy higieniczne w każdych warunkach.

Bardzo ważnym a często pomijanym problemem jest zapominanie o konieczności wymiany igły do każdej iniekcji. Używanie „tępych” igieł powodu rozwój zmian zapalnych w miejscu  iniekcji, które prowadzą do przebudowy tkanki podskórnej a w konsekwencji do gorszej absorpcji i niewłaściwego działania leku w przypadku powtarzania zastrzyku w to samo miejsce.

Ciągłe uzupełnianie wiedzy przez osobę z cukrzycą  jest podstawą bezpiecznego leczenia.

 Dr n. med. Daniel Witkowski
Instytut Matki i Dziecka w Warszawie
Poradnia Diabetologiczna

Partnerem merytorycznym artykułu jest firma Sanofi.
Artykuł ukazał się również w październikowym numerze „Biuletynu Informacyjnego Cukrzyca” 

« Strona główna

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *